يك كارشناس موضوع اقتصادي وزارت اطلاعات از فعاليت گسترده شركت هاي هرمي در كشور خبر داد و گفت از سال آينده فعاليت جديد اين شركها اغاز مي شود و فقط در صورتي مي توان به متلاشي شدن اين شركت ها خوشبين بود كه مردم آگاهيهاي لازم را نسبت به فعاليت اين شركتها بهدست آورند.
در نشست امروز صبح نمايندگان وزارت اطلاعات با خبرنگاران اعلام شد كه از ارديبهشت سال جاري وظيفه مديريت بحران ايجاد شده از شركت هاي هرمي به عهده وزارات اطلاعات گذاشته شده است و وزارت اطلاعات نيز از شهريور ماه تا كنون موفق به متلاشي كردن 4 شركت هرمي در سطح كشور شده است. اين نماينده همچنين از تصويب طرحي در هفته آينده توسط شوراي عالي امنيت ملي خبر داد و گفت بر اساس اين طرح آگاهسازي مردم در زمينه مقابله بااين شركتهاي هرمي مد نظر قرار ميگيرد و همچنين امكان تهيه مجوز براي فعاليت بازاريابي شبكهاي امكان پذير ميشود.
يك كارشناس موضوع اقتصادي وزارت اطلاعات در رابطه با شركتهاي هرمي گفت: فرق شركتهاي هرمي با كلاهبرداري در اين است كه در شركتهاي هرمي همه اعضاي جديد مجبور به كلاهبرداري از اعضاي جديدتر هستند. زيرا فقط در صورتي به سود خود ميرسند كه بتوانند پول خود را از اعضاي جديد دريافت كنند.
او در رابطه با اينكه چه كساني معمولا به اين شركتها ميپيوندند گفت: اين شركتها از همه اقشار جامعه عضوپذيري ميكنند و از همه گروهها مانند دانشآموزان، دانشجويان، معلمان، كارمندان، نيروهاي مسلح، روحانيون، طلاب و غيره عضوپذيري شده است.
شركت هاي هرمي داراي سه دوره آغاز، گسترش و انحلال هستند
او گفت: براي اين شركتهاي هرمي سه دوره ميتوان متصور شد اين شركتها در دوره اول كه تازه فعاليت خود را شروع كردهاند اقدام به تبليغات فراواني در بين اقشار مختلف مردم ميكنند. در اين مرحله اين امكان كه افراد به سود دست پيدا بكنند وجود دارد، مرحله دوم مرحله گسترش شركت است كه به طور مداوم افراد به اين شركتها اضافه ميشوند و مرحله سوم نيز مرحله اضمحلال و تعطيليسايت و مشخص شدن كلاهبرداري است.
هويت روساي شركتهاي هرمي نامشخص است
اين كارشناس موضوع اقتصادي وزارت اطلاعات گفت: شناسايي و برخورد با اولين شركتهاي هرمي به نسبت آسانتر از شركتهاي بعدي انجام شد به علت اينكه بر اساس تجربه شركتهاي هرمي آموختند كه براي اينكه در كش و قوس دادگاه گرفتار نشوند بهتر است با اسم مستعار فعاليت داشته باشند. سران اصلي اين شركتها را كسي نميشناسد و خصوصيت شركتهاي هرمي اين است كه در آنها افراد فقط بالاسري خود يا نهايتا دو نفر پيش از خود را ميشناسند. بنابراين مالباخته اصلا نميداند كه چه كسي پول او را خورده است.
برخورد با شركتهاي هرمي به علت پيچيدگي فعاليت آنها مشكل است
او در توضيح اينكه چرا با وجود مجازات شركتهاي هرمي روز به روز اين شركتها در حال گسترش هستند گفت: پيچيدگي كار اين شركتها باعث ميشود كه كمتر در چنگال عدالت گرفتار شوند.
او ادامه داد: در اين شركتها اسم و رسم، تلفن افراد مشخص نيست و دستگاههاي امنيتي اصلا نميدانند بايد با چه كسي برخورد بكنند و از طرف ديگر پولي در اين شركتها از مردم دريافت ميشود بدون هيچگونه سندي است و چون چكي رد و بدل نميشود و قراردادي وجود ندارد اسقاط جرم مشكل است.
اين كارشناس موضوع اقتصادي وزارت اطلاعات گفت: افرادي كه گرفتار اين شركتها ميشوند حتي نميتوانند در دادگاه اثبات كنند كه پولي از آنها دريافت شده است زيرا تنها مدرك آنها ثبت يك اسم در سايت اين شركتها است و دادگاه در بيشتر موارد مستندات كافي براي برخورد با اين شبكهها ندارد.
شركت هاي هرمي در كشورهايي كه سيستم نظارتي قوي ندارند شكل مي گيرند
او ادامه داد: اين شركتها معمولا در كشورهايي كه سيستم نظارتي قوي در آنها وجود ندارد، شركت ميگيرند. البته اين مطلق نيست زيرا در تيرماه سال 88 يك نفر در آمريكا به جرم به دست آوردن 65 ميليارد دلار به روش هرمي دستگير شد.
آگاه سازي مردم بهترين راه مقابله با شركت هاي هرمي است
اين كارشناس موضوع اقتصادي وزارت اطلاعات تصريح كرد: آگاه شدن مردم در رابطه با فعاليت اين گونه شركتها بزرگترين عاملي است كه ميتواند مانع از فعاليت اين شركتهاي هرمي در كشور شود. زيرا اگر مردم به اين سطح از آگاهي برسند كه به دست آوردن سودهاي بالا و غيرمنطقي از هيچ راهي امكانپذير نيست مگر اينكه از راههاي غيراصولي و غيرمنطقي تامين شود و به اين موضوع پي ببرند كه كساني كه وعده سودهاي غيرواقعي ميدهند كلاه بردارند و اين شركتها امكان فعاليت در كشور را پيدا نميكنند.
صدا و سيما و رسانهها به آگاهسازي مردم نسبت به شركتهاي هرمي بپردازند
او ادامه داد: يكي از علل عدم آگاهي مردم نسبت به اين شركتهاي هرمي اين است كه رسانهها كمتر به اين موضوع ميپردازند و صدا و سيما آنگونه كه بايد در جهت آگاهسازي مردم عمل نميكند. در صورتي كه رسانهها فعال عمل كنند هيچگونه نگراني نسبت به وجود اين شركتها در كشور وجود ندارد زيرا شركتهاي هرمي با آگاه شدن مردم ديگر قادر به عضوگيري نيستند.
او دوباره تاكيد كرد كه در حال حاضر اطلاعرساني به مردم در رابطه با شركتهاي هرمي يك طرفه است و فقط اين شركتها هستند كه آنچه را كه تمايل دارند در رابطه با نوع فعاليت خود به مردم القا ميكنند در حالي كه اگر رسانههاي گروهي فعال شوند مردم ديگر فريب اين شبكهها را نميخورند بنابراين مهمترين آسيبي كه دركشور وجود دارد عدم اطلاع مردم از بازار كسب و نوع فعاليت اين شركتهاي هرمي است.
فقط يك درصد افرادي كه به شركتهاي هرمي مي پيوندند به سود و اصل پول خود ميرسند
او در پاسخ به اين سئوال كه اگر اين شركتهاي هرمي هيچگونه سودي به مردم نميرسانند پس چرا هستند كساني كه از طريق اين شركتها توانستهاند سود دريافت كنند، گفت: در اين شركتها فقط كساني كه درمرحله اول وارد ميشوند ميتوانند به مدت كوتاهي سود دريافت كنند و در صورتي كه شركت وارد مرحله سوم يعني ورشكستگي شود به اين افراد نيز ديگر سودي تعلق نميگيرد.
او گفت: فقط يك درصد از افرادي كه وارد اين شركتهاي هرمي ميشوند ميتوانند اميدوار باشند كه سود مورد نظر و اصل سرمايه به آنها بازگردانده شود.
او با بيان اينكه حدود يك دهه از شروع فعاليت شركتهاي هرمي در ايران ميگذرد گفت: در اين دهه چهار مقطع مختلف از يكديگر متمايز شده است.
مرحله اول فعاليت شركتهاي هرمي با حكم ربوي بودن معاملات پايان يافت
اين كارشناس موضوع اقتصادي وزارت اطلاعات ادامه داد: مرحله اول فعاليتهاي هرمي در كشور از سال 78 با شركت پنتاگونو آغاز شد. شعار اصلي اين شركت وعده پولدار شدن در مقطع كوتاه زماني بود. در اين مرحله كارتهاي عضويت، خريد و فروش ميشد و هر فردي بايد حق عضويت را واريز ميكرد و بخشي از اين پول به افراد و بخشي ديگر به حساب شركت واريز ميشد و بر اساس وعده اين شركت قرار بود كه افراد با پرداخت 200 تا 300دلار در عرض چند ماه به درآمد 111 هزار دلاري برسند. در اين مرحله چون فعاليت اين شركتها با موازين شرعي و قانوني هماهنگ نبود متوقف شد و علما حكم غيرشرعي و ربوي بودن اين نوع معامله را اعلام كردهاند. فعاليت اين دوره در حدود يك سال و نيم به طول انجاميد.
مرحله دوم فعاليت شركتهاي هرمي نيز با حكم غيرشرعي بودن توسط علماپايان يافت
او ادامه داد: مرحله دوم از سال 1380 آغاز شد و سه سال به طول انجاميد در اين مرحله براي اينكه نوع فعاليت شركتها شرعي و قانوني جلوه داده شود اعلام شد پولهايي كه به اين شركتها واريز ميشود براي كمكهاي قرضالحسنه و داوطلبانه خرج ميشود. كه به اين ترتيب يك سري موسسات هرمي قارچگونه رشد كردهاند.
يك كارشناس موضوع اقتصادي وزارت اطلاعات ادامه داد: براي جمعآوري اين شركتها توان زيادي صرف شد زيرا در اين دوره شركتهاي هرمي در بيشتر شهرها رشد كرده بود و حتي برخي از طرحهاي منتسب به ارگانهاي دولت باعث مشروعيت بخشيدن به اين شركتها شده كه با جمعشدن اين طرحهاي دولتي اين دوره نيز به پايان رسيد.
قابل ذكر است در اين دوره نيز علما اعلام كردند كه فعاليت اين شركتها غير شرعي است .
در مرحله سوم شركت هاي هرمي در پشت فروش كالا و خدمات فعاليت غير قانوني خود را پنهان كردند
او افزود: مرحله سوم در سال 1383 با حضور پررنگ شركت گلدكوئست آغاز شد شعار اين شركت پولدار شدن با سرمايه اندك اما با پشتكار و جديت بود. دراين مرحله شركتها با آوردن محصول و كالايي فعاليتهاي غيرقانوني خود را پنهان كردند و با اين روش قصد داشتند مشكل شرعي فعاليت شركتها را بپوشاند. آنها در واقع تحت عنوان فروش كالاهاي مختلف معاملاتي انجام ميدادند اما شيوه كار ماننددو مرحله قبل بود. آنها به دليل اينكه با مشكل قانوني مواجه نشوند و از بسترهاي موجود در كشور خوب استفاده كنند براي خود نامهاي خارجي انتخاب كرده بودند و از آنجايي كه مردم به شركتها و محصولات خارجي اعتماد فراواني دارند عضوگيري در بين مردم براي آنها آسانتر شده است. فعاليت اين شركتها از طريق خريد و فروش ظاهري جواهرآلات، اجناس لوكس، خدمات آموزشي و غيره انجام ميشد.
او گفت:نوع فعاليت اين شركتهاي هرمي شباهت بسيار زيادي به بازاريابي شبكهاي دارد. اما مرز ظريفي بين فعاليت اين شركتهاي هرمي و بازاريابي شبكهاي وجود دارد.
او ادامه داد: با توجه به حجم زياد فعاليت اين شركتهادر مرحله سوم مجلس قانوني را در بهمن 84 تصويب كرد و اعلام كرد اين شركتها در نظام اقتصادي كشور اخلال ايجاد ميكند كه از آن به بعد فعاليت اين شركتها غيرقانوني شناخته شد.
در مرحله چهارم شركت هاي هرمي قول سودهاي هنگفت 80 تا 300 درصدي به مردم رادر طول يك سال دادند
يك كارشناس موضوع اقتصادي وزارت اطلاعات افزود: مرحله چهارم زماني آغاز شد كه دفتر كوئيست در تهران تعطيل شد و افراد جدامانده از اين شبكه به دنبال روشي براي جايگزيني بودند. در اين دوره آنها از بيكاري جوانان و نبود اشتغال در جامعه و همچنين طمع افراد براي اينكه از سرمايه كم سود زيادي دريافت كنند، استفاده كردند و شعار پولدار شدن بدون تلاش را به كار بردند آنها به مردم القاء ميكردندكه اگر به ما پول بدهيد ما توان پولسازي فراواني داريم زيرا با بازارهاي مالي و پولي جهان و فاركس درتماس هستيم و ميتوانيم پولهاي شما را چندين برابر كنيم. آنها قرار بود در قبال دريافت وجوه مردم سود ماهيانه به آنها پرداخت كنيم كه اين سود از هفت درصد تا 25 درصد متغير بود. يعني اين شركتها قرار بود ساليانه در حدود 80 تا 300 درصد به اعضاي خود سود اعطا كنند. اين ميزان نرخ سوددهي خود گواهي بر نوع كلاهبرداري است زيرا حتي معتبرترين شركتهاي دنيا نيز قادر به پرداخت چنين سودي به اعضاي خود نيستند.
يك كارشناس موضوع اقتصادي وزارت اطلاعات گفت: در مرحله اول و دوم اقدامي كه انجام ميشد در واقع نوع فعاليت پولگرداني بود در مرحله سوم كارگرداني به همراه پولگرداني و در مرحله چهارم مجددا پولگرداني به صورت محض مطرح شده است.
از سال جديد وارد مرحله پنجم فعاليت شركتهاي هرمي ميشويم
او همچنين از ايجاد روشهاي جديدي براي راهاندازي شركتهاي هرمي از اول سال آينده خبر داد و گفت: بر اساس اطلاعات به دست آمده و تحقيقاتي كه صورت گرفته است از ابتداي سال آينده قرار است موج پنجم شركتهاي هرمي راهاندازي شود.
طول عمر شركتهاي هرمي بين شش تا دو سال است
او ادامه داد: طول عمر شركتهاي هرمي بين شش تا دو سال است و اين شركتها تا زماني سود پرداخت ميكنند كه ميزان رشد شبكه پاسخگوي هزينه و درآمد باشد.وقتي ديگر شركت توانايي تامين هزينهها نداشته باشد پرداخت سوخت متوقف و كمكم سايت به حالت تعطيل درميآيد و پديدآورندگان شركت با انحلال اين شركت به فكر تاسيس شركت هرمي ديگري ميافتند.
56 درصد افراد عضو شركتهاي هرمي در گروه سني 25 تا 40 سال قرار دارند
او ادامه داد: طيف جوان جامعه و كساني كه مشكل اقتصادي دارند و امكان فعاليت سالم اقتصادي براي آنها به وجود نيامده است از مشتريان اصلي اين شركتها هستند و 56 درصد آنها در گروه سني 25 تا 40 سال قرار دارند.
اين افراد اقشاري هستند كه آينده روشني براي خود متصور نيستند كه مشاورين روانشناسي اين شركتها به اين افراد تلقين ميكنند كه آينده شما روشن است ولي بايد اهل ريسك و پذيرش خطر باشيد.
از ارديبهشت امسال وزارت اطلاعات وظيفه مديريت بحران شركتهاي هرمي را عهدهدار شده است
يك كارشناس موضوع اقتصادي وزارت اطلاعات تاكيد كرد كه وزارت اطلاعات تا ارديبهشت ماه سال جاري هيچگونه مسئوليتي در قبال شركتهاي هرمي نداشت اما از ارديبهشت ماه شوراي عالي امنيت ملي وظيفه مديريت اين بحران را به وزارت اطلاعات موكول كرد.
به علت نبود سيستم حسابرسي هيچ كس نميداند شركتهاي هرمي چقدر از مردم پول دريافت ميكنند
او گفت: شركتهاي هرمي سرمايههاي عظيمي را از مردم دريافت ميكردند به طوري كه با محاسباتي كه انجام شده است دو شركت هرمي صد ميليارد تومان در دوره فعاليت خود از مردم جذب كردند. نكته جالب توجه اين است كه هيچكس حتي خود گردانندگان اين شركتها نيز به درستي نميدانند كه چقدر از مردم پول گرفته شده چقدر به آنها سود پرداخت شده و چقدر بدهكار هستند زيرا اين شركتها سيستم حسابرسي ندارند. مثلا شركت گالف حدود 25 ميليارد تومان از مردم پول دريافت كرده بود در حالي كه تعهدي كه براي پرداخت به مردم داده بود در حدود 128 ميليارد تومان بود.
او تصريح كرد:بر اساس تحقيقات انجام گرفته گلدكوئست در ايران يك ميليون عضو داشته است.
صندوق بين المللي پول از كشورها خواسته است با شركتهاي هرمي مقابله كنند
او ادامه داد: صندوق بينالمللي پول به خاطر خطراتي كه شركتهاي هرمي ميتوانند در كشور ايجاد كنند اعلام كرده است هر دولتي كه در آن شركتهاي هرمي در حال رشد هستند بايد براي ادامه بقاي خود با اين شركتها برخورد كنند.
او در رابطه با طرح شوراي امنيت ملي براي مقابله با اين شركتهاي هرمي گفت: در اين طرح اولين و بيشترين تلاش معطوف به اطلاعرساني به مردم است زيرا مردم بايد واكسينه شوند تا مرحله پنجم شكلگيري اين شركتهاي هرمي در نطفه خفه شود.
يك كارشناس موضوع اقتصادي وزارت اطلاعات گفت: در اقداماتي كه وزارت اطلاعات انجام ميدهد به سطوح پايين هرم كاري ندارد و دستگيريها را در راس هرم و سطوح بالاانجام ميدهد.
او در رابطه با سه شركت اوريف ليم، فكر روز فردا، وست ويژن گفت: اين شركتها مدعي هستند كه كار بازاريابي شبكهاي انجام ميدهند و شركت هرمي نيستند.
البته فعاليت اين شركتها قانوني نيست چون در اساسنامه آنها ذكر نشده كه بازاريابي شبكهاي انجام ميدهند.
در هفته آينده مجوز فعاليت بازاريابي شبكهاي توسط شوراي امنيت ملي تصويب ميشود
اين كارشناس موضوع اقتصادي وزارت اطاعات گفت: براي اين منظور يكي ديگر از مصوبات شوراي عالي امنيت ملي صدور مجوز براي فعاليت بازاريابي شبكهاي تحت نظارت جمهوري اسلامي است و قرار است دستورالعمل شركتهاي بازاريابي شبكهاي بعد از اينكه اين شركتها مجوز دريافت كردند تدوين و اعلام شود.
او ادامه داد: راهاندازي شركتهاي بازاريابي تحت عنوان جمهوري اسلامي و همكاري با بقيه دستگاهها براي برخورد قضايي با شركتهاي هرمي از جمله مصوبات ديگر شوراي عالي امنيت ملي است.
شركتهاي هرمي فعاليتهاي خود را با مسائل مذهبي پيوند ميزنند
او ادامه داد: همه شركتهاي هرمي در فضاي اينترنتي فعاليت ميكنند و دفاتر آنها دائما در حال تغيير است و دسترسي به افراد بالادستي وجود ندارد. اين شركتها با توجه به اينكه مردم ايران مذهبي هستند و خود را مقيد به رعايت مسائل ديني ميدانند تلاش ميكنند خود را با مذهب پيوند بزنند و فعاليت خود را شرعي جلوه بدهند به گونهاي كه در جلسات آنها ديده ميشود گاهي فردي به دروغ لباس روحاني به تن ميكند و در جلسات پرزنت حاضر ميشود و يا حتي موردي وجود داشته كه يك معلم قرآن را اغفال كرده بودند به طوري كه او در جلسات قرآن هم تبليغ مسائل ديني انجام ميداده و هم تبليغ براي اين شركتهاي هرمي.
شركتهاي هرمي براي موجه جلوه دادن فعاليت خود از نام سپاه و نيروي انتظامي سو استفاده ميكنند
او گفت: آنها در سايتهاي خود حتي مطلبي را عنوان كردهاند كه در آن از مراجع سئوال شده كه دريافت سوخت از شركتهاي خارجي منع شرعي دارد كه در پاسخ علما جواب دادند خير. دريافت سود از اجنبي منع شرعي ندارد. آنها حتي گاهي جلسات خود را در سالنهاي پذيرايي نيروهاي انتظامي و يا سپاه برگزار ميكنند تا به فعاليت خود مشروعيت دهند و هميشه در بين آنها كساني است كه به نام دكتر، سردار و حاجي خوانده ميشوند تا اعتماد مردم را به خود جلب كنند.
شركتهاي هرمي تابلو ندارند و در هيچ جايي ثبت نشدهاند
او در رابطه با خصوصيات شركت ها ي هرمي گفت: شركتهاي هرمي معمولا در اداره كل ثبت شركتها ثبت و روزنامه رسمي ثبت نشدهاند و هيچ تابلويي ندارند.اگر هم ثبت شده باشند محل و موضوع ثبت آنها با آنچه در ثبت شركتها مشخص شده متفاوت است.
اين كارشناس موضوع اقتصادي وزارت اطلاعات ادامه داد: صاحبان اين شركتها عموما فاقد حساب بانكي هستند يا از حساب بانكي ديگران استفاده ميكنند و اين شركت ها هيچگونه نمايندگي يا قرارداد نمايندگي ندارند زيرا نمايندگي بايد در وزارت بازرگاني ثبت شود.
از شهريور ماه تا كنون وزارت اطلاعات به 4 شركت هرمي ضربه زده است
او در رابطه با چهار شركتي كه از شهريور ماه تاكنون وزارت اطلاعات موفق به ضربه به آنها شده است گفت: سران تمام اين شركتها دستگير شدهاند و در حال حاضر اين شركتها هيچگونه فعاليتي در كشور ندارند. اين شركتها عبارتند از شركت P.I.C كه در بوشهر فعاليت ميكرده و كشورهاي عراق و تركمنستان را هم پوشش ميدهد. شركت بعدي گريفين (GRF) بوده كه در همدان، تهران و كرج فعاليت گسترده داشته است. شركت گالف (GIIG) در مازندران و 9 استان كشور فعاليت داشته و شركت بعدي شركت تلاشگستر تجارت INVITING است كه در مشهد فعاليت داشته است البته هر كدام از اين شركتها هفت تا هشت شركت زير مجموعه داشتند كه با آنها نيز برخورد شده است.